Rok 2020 ogłoszony w Grecji jako "Rok Meliny Merkouri" (1920-1994)

Kategoria: Historia   Dodano: 11 marca 2020    Wyświetleń: 149   Autor: Aneta Stępień

Z okazji 25 lat od śmierci Meliny Merkouri (6.03.1994) Ministerstwo Kultury i Sportu w Grecji ogłosiło w marcu 2019 roku rok 2020  „Rokiem Meliny Merkouri”.

18 października 2020 r. minie 100 lat od urodzenia Meliny Merkouri, słynnej aktorki filmowej i teatralnej, piosenkarki, wykonawczyni znanej w całym świecie piosenki, Dzieci Pireusu” z filmu „Nigdy w niedzielę”. Była żarliwą orędowniczką demokracji i walki o zwrot Marmurów Partenońskich, wywiezionych z Aten podczas okupacji tureckiej (Osmańskiej) przez Lorda Thomasa Elgina do Londynu i ostatecznie umieszczonych w British Museum. 


Melina Merkouri to Wielka Greczynka, patriotka, ikona greckiego ruchu oporu podczas faszystowskiego przewrotu junty wojskowej w latach 1967-1974, a po jej upadku, powróciwszy z emigracji do ukochanej Ojczyzny, stała się posłanką w Greckim Parlamencie, znaną z licznych patriotycznych przemówień. Na koniec swojej działalności była długoletnią Minister Kultury przez 20 lat od 1974 roku do swoich ostatnich dni w życiu. Była bardzo odważną kobietą. Kiedy przywódca faszystowskiej junty Jorgos Papadopoulos odebrał Melinie Merkouri, będącej na przymusowej emigracji, greckie obywatelstwo, wypowiedziała wtedy słynne na cały świat słowa: "Ja urodziłam się Greczynką i jako Greczynka umrę, ty zaś urodziłeś się faszystą i jako faszysta umrzesz".    

Zbliża się 26 rocznica śmierci Meliny Merkouri: 6 marca 1994 r. w nowojorskim szpitalu po przeprowadzonej operacji płuc, bowiem pod koniec życia w jej organizmie rozwinęła się choroba nowotworowa. Zmarła w wieku 74 lat, pełna sławy, chwały i boskiego niemal uwielbienia (ostatnia bogini na olimpijskiej górze).

Największa spośród Greczynek, „Megali Elimida” (Wielka Greczynka). Jej triumfalny powrót do ukochanej Ojczyzny odbył się w dniu 8 marca 1994 r.  na pokładzie greckiego samolotu z wojskowego lotniska w Nowym Jorku. Od północnej granicy greckiej Jej ciało eskortowały z wielkimi honorami dwa wojskowe myśliwce aż na lotnisko w Atenach. Następnie w centrum Aten wystawiono trumnę z ciałem Meliny, aby przez dwa dni tysiące mieszkańców z całej Grecji i filhellenowie z innych krajów mogli Jej oddać hołd i dokonać ostatniego pożegnania. Słyszane były życzenia kierowane do Meliny, zgodnie z tradycją grecką: "Kaló taksidi" - "Dobrej podróży do drugiego życia”.   

10 marca 1994 r. odbył się ogromny (jeśli chodzi o uczestników tej ceremonii) pogrzeb Meliny na Pierwszym Cmentarzu w Atenach w grobie rodzinnym: rodziców i dziadków, zwłaszcza ukochanego przez Melinę najbardziej dziadka Spirosa.

Rząd Grecki PASOK-u (Ogólnogrecki Ruch Socjalistyczny) pod przywództwem Premiera Andreasa Papandreou ogłosił 3-dniową żałobę narodową.

Piszącą te słowa z pogrzebem Meliny Merkouri łączą osobiste przeżycia, bowiem w tym czasie przebywałam w Grecji na trzymiesięcznym stypendium w ramach Europejskiego Programu TEMPUS IMG 93/94PL2033, odbywanego na Uniwersytecie im. Arystotelesa w Salonikach.

Były to głębokie przeżycia. Cała społeczność grecka bardzo się zintegrowała w bólu i rozpaczy, ponieważ Melina Merkouri była Wielką Greczynką – jedyną kobietą grecką, której oddano tak wielkie hołdy, zaszczyty i honory.

Bolesna wiadomość o śmierci Meliny wstrzymała oddech u wszystkich żyjących i przebywających wtedy w Grecji. Postanowiłam, że z okazji setnej rocznicy urodzin Meliny Merkouri (jeśli będę żyła) uczczę pamięć tej Wielkiej Greczynki w mojej Ojczyźnie w formie zorganizowanych „ludi saeculares” (obchodów wiekowych, czyli stuletnich). O tym powiemy wkrótce w następnych artykułach.

Autor: Dr Wanda Amarantidou                                                                                     

Podobne artykuły