 Tradycje dzisiejszego powiatu piotrkowskiego sięgają IX-X
wieku, kiedy w wyniku rozwoju osadnictwa wyłoniły się na tych
ziemiach dwie duże jednostki administracyjne, zwane opolami.
Ośrodkiem jednego z nich był Wolbórz, drugiego zaś - Rozprza. Z
czasem tj. w XI wieku opola przekształciły się w kasztelanie,
pełniące już rolę okręgów administracji państwowej.
W XII wieku
na pograniczu kasztelanii rozpierskiej i wolborskiej pojawił się
Piotrków, będący najpierw osada targową, a później także miejscem
sądów książęcych i zjazdów rycerstwa. Jego znaczenie jako ośrodka
gospodarczego i administracyjnego stopniowo rosło, głównie za sprawą
dogodnego położenia na pograniczu Wielkopolski i Małopolski, gdzie
zbiegały się ważne szlaki komunikacyjne i handlowe. Z czasem
Piotrków przejął funkcje administracyjne i sądownicze Wolborza i
Rozprzy.
W wyniku przeżycia się ustroju kasztelańskiego, w
drugiej połowie XIV wieku wytworzył się podział administracyjny na
powiaty. Piotrków stał się wówczas ośrodkiem powiatu, obejmującego
dawne okręgi kasztelańskie: wolborski i rozpierski. Powiat
piotrkowski, o którym pierwsza historyczna wzmianka pochodzi z 1418
roku, w tamtych czasach sięgał na północy do Czarnocina, zaś na
zachodzie do Tuszyna i Rzgowa. Obejmował również tereny obecnego
powiatu bełchatowskiego, bez Szczercowa. W tym kształcie powiat
przetrwał do III rozbioru Polski.
W wyniku wojen, na przełomie
XVIII i XIX wieku powiat piotrkowski parokrotnie zmieniał granice i
przynależność państwową. W 1816 przywrócono dawne województwa,
zachowując uprzednie powiaty, w tym powiat piotrkowski. Z
niewielkimi korektami przetrwał on przez cały XIX wiek i większą
część wieku XX. W 1955 roku z zachodniej części powiatu
piotrkowskiego powstał powiat bełchatowski. W rezultacie nowego
podziału administracyjnego w 1975 roku powiat piotrkowski przestał
istnieć. Z dniem 1 stycznia 1999 roku powołano do życia powiaty w
Polsce, między innymi powiat piotrkowski, odnawiając jego
wielowiekowe tradycje. |
|
| |
|
